×
×

آب‌شیرین‌کن‌ها تنها راه نجات هرمزگان از بحران کم‌آبی/ الزامات زیست‌محیطی در تنگه خوران جدی گرفته شود

  • کد نوشته: 23147
  • بهمن ۱۰, ۱۴۰۴
  • 421 بازدید
  • عبدالحمید حمزه‌پور، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان هرمزگان به همراه صمد حمزه‌ای، رئیس مرکز اقیانوس‌شناسی خلیج‌فارس با حضور در برنامه زنده تلویزیونی شبکه خلیج‌فارس، به تشریح وضعیت منابع آبی استان و چالش‌های زیست‌محیطی پیش‌ رو پرداختند.
    آب‌شیرین‌کن‌ها تنها راه نجات هرمزگان از بحران کم‌آبی/ الزامات زیست‌محیطی در تنگه خوران جدی گرفته شود
  • به گزارش خبرنگار موج ساحل ـ صدیقه دهقانی تلگردویی؛ مدیرعامل آب و فاضلاب هرمزگان با تأکید بر اینکه برای تأمین آب جمعیت بزرگ استان هیچ جایگزینی جز شیرین‌سازی آب دریا وجود ندارد، اظهار داشت: در حال حاضر در شعاع ۱۰۰ تا ۲۰۰ کیلومتری بندرعباس، دیگر منبع آب شیرینی در دسترس نیست. دشت‌هایی نظیر ایسین و سرخون به دلیل خشکسالی‌های پیاپی و برداشت‌های بی‌رویه، عملاً ظرفیت خود را از دست داده‌اند و امکان حفر چاه جدید یا انتقال آب از این مناطق وجود ندارد.

    ‌حمزه‌پور تصریح کرد: توسعه ظرفیت آب‌شیرین‌کن‌ها در دو سال اخیر با شتاب انجام شده و این اقدام کمک شایانی به غلبه بر کاهش شدید منابع آب زیرزمینی کرده است. واقعیت این است که نه تنها در هرمزگان، بلکه در فلات مرکزی ایران نیز راهکاری پایدارتر از شیرین‌سازی متعارف آب‌های شور برای تأمین آب شرب وجود ندارد.

    ‌در ادامه این برنامه، صمد حمزه‌ای، رئیس مرکز اقیانوس‌شناسی خلیج فارس و مشاور استاندار در امور شیلات و محیط زیست با تأیید پایداری منبع آب دریا، بر لزوم رعایت استانداردهای زیست‌محیطی تأکید کرد و گفت: اکوسیستم‌های خلیج‌فارس و تنگه هرمز به شدت شکننده و در آستانه تحمل خود هستند؛ لذا جانمایی درست تأسیسات نمک‌زدایی اهمیت حیاتی دارد. بررسی‌ها نشان می‌دهد آب‌شیرین‌کن‌های کوچک روستایی که برای تأمین آب شرب مناطق محدود نصب شده‌اند، تأثیر مخرب و گسترده‌ای بر محیط دریایی پیرامون خود نداشته‌اند.

    ‌وی با اشاره به حساسیت‌های منطقه «تنگه خوران» و جنگل‌های حرا، افزود: این مناطق محل تخم‌ریزی موجودات دریایی هستند و نباید آب‌شیرین‌کن‌های بزرگ در چنین محیط‌های حساسی مستقر شوند. در صورت ضرورت، باید الزامات سختگیرانه‌ای همچون رقیق‌سازی پساب و استفاده از دفیوزرها (نازل‌های پخش‌کننده) به کار گرفته شود تا غلظت نمک خروجی که معمولاً بالای ۵۰ پی‌اس‌یو (PSU) است، به عدد نرمال محیط (حدود ۴۰ پی‌اس‌یو) نزدیک شود.

    ‌رئیس مرکز اقیانوس‌شناسی خلیج فارس و مشاور استاندار در امور شیلات و محیط زیست خاطرنشان کرد: برای پروژه‌های بزرگ با حجم تولید میلیونی، انتقال لوله‌های پساب به اعماق بیشتر دریا و نقاطی با جریان آب قوی‌تر، ضروری است تا کمترین آسیب به محیط‌زیست دریایی وارد شود.

    در بخش دیگری از این گفتگو، صمد حمزه‌ای، به تشریح راهکارهای فنی برای کاهش پیامدهای زیست‌محیطی پرداخت و اظهار داشت: برای جلوگیری از آسیب به اکوسیستم، باید پساب‌های شور در اعماق مختلف و در محدوده گسترده‌تری توزیع شوند تا با استفاده از نازل‌های پخش‌کننده (دفیوزر)، غلظت نمک در محیط تعدیل شود.

    وی همچنین هشدار داد که سیستم‌های مکش آب ممکن است باعث اتلاف لاروها و تخم موجودات دریایی شوند؛ لذا نصب فیلترهای دقیق و بازنگری در استفاده از مواد شیمیایی جلبک‌زدا و رسوب‌زدا برای کاهش اثرات سوء بر محیط‌زیست دریایی الزامی است.

    ‌عبدالحمید حمزه‌پور، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب هرمزگان نیز با قدردانی از نگاه تخصصی حوزه اقیانوس‌شناسی، به مزایای راهبردی این صنعت اشاره کرد و گفت: تأمین آب شرب حیاتی‌ترین نیاز انسان است و ما با توسعه آب‌شیرین‌کن‌ها، از «تک‌پایه‌ای بودن» منابع تأمین آب فاصله گرفته‌ایم. این تغییر رویکرد موجب شده است تا فشار بر سفره‌های زیرزمینی و منابع سطحی کاهش یابد. به عنوان نمونه، بهره‌برداری از آب‌شیرین‌کن ۱۰۰ هزار مترمکعبی بندرعباس باعث شد تا برداشت از سد میناب و چاه‌های دشت میناب که با خطر فرونشست زمین مواجه بودند، کاهش یابد و این منابع برای بخش کشاورزی ذخیره شود.

    ‌وی با اشاره به پهنه گسترده آبی کشور خاطرنشان کرد: ۷۰ درصد کره زمین را آب فراگرفته و منطقی نیست که با وجود چنین منبع عظیمی، مردم در کنار ساحل با مشکل آب شرب روبرو باشند. در حال حاضر ۵۰ سایت آب‌شیرین‌کن در سطح استان هرمزگان در حال بهره‌برداری است که به دلیل پراکندگی و مقیاس کوچک اکثر آن‌ها (بین ۲ تا ۱۰ هزار مترمکعب)، تأثیر مخرب متمرکزی بر محیط‌زیست ندارند.

    ‌در ادامه رئیس مرکز اقیانوس‌شناسی با تفکیک میان ظرفیت‌های مختلف تولید آب، خاطرنشان کرد: اگرچه آب‌شیرین‌کن‌های با ظرفیت کمتر از ۱۰۰ هزار مترمکعب آسیب جدی به اکوسیستم وارد نمی‌کنند، اما در پروژه‌های کلان و چند میلیون مترمکعبی مانند پروژه «آب آسیا»، رعایت دقیق الزامات زیست‌محیطی و جانمایی اصولی یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است تا توازن زیستی در مناطق حساس نظیر غرب بندرعباس که محل تجمع صنایع است، بیش از این دچار چالش نشود.

    لزوم انتقال دفیوزرها به اعماق بیشتر جهت ارتقای توان خودپالایی دریا

    ‌صمد حمزه‌ای، مدیر مرکز اقیانوس‌شناسی،در پاسخ به پرسش‌هایی درباره رعایت الزامات زیست‌محیطی در سایت‌های نمک‌زدایی استان اظهار داشت: بر اساس استانداردهای علمی، دفیوزرها (نازل‌های پخش‌کننده پساب) باید در عمق ۲۰ تا ۳۰ متری دریا نصب شوند تا شوری حاصل از فرآیند در عمق مناسب پخش شود؛ اما به دلیل محدودیت‌های عمق در سواحل منطقه، در بسیاری از نقاط دفیوزرها در اعماق کمتری نصب شده‌اند.

    ‌وی تأکید کرد: برای جبران این محدودیت، به‌ویژه در آب‌شیرین‌کن‌های بزرگ، راهکار اساسی این است که طول خطوط دفیوزر در محیط دریایی گسترش یابد. به این معنا که اگر طول لوله‌های پخش‌کننده اکنون ۲۰۰ متر است، باید برای توزیع بهتر شوری و کاهش اثرات مخرب بر اکوسیستم، این فاصله افزایش یابد.

    ‌رئیس مرکز اقیانوس‌شناسی همچنین در خصوص راهکارهای کاهش مخاطرات زیست‌محیطی برای پروژه‌های عظیمی نظیر آب‌شیرین‌کن یک میلیون مترمکعبی بندرعباس تصریح کرد: هر توسعه صنعتی در دریا مخاطرات ناگزیر خود را دارد، اما می‌توان با اجرای پروتکل‌های دقیق، این آسیب‌ها را به حداقل رساند.

    ‌حمزه‌ای افزود: استفاده از حوضچه‌های «ماند» و نصب فیلترهای پیشرفته در بخش برداشت آب برای جلوگیری از ورود لاروها و تخم موجودات دریایی به سیستم، رقیق‌سازی پساب پیش از ورود به دریا، حذف یا کاهش مواد شیمیایی مضر و در نهایت انتقال دفیوزرها به اعماق بیشتر و فواصل دورتر از ساحل، از جمله راهکارهای کلیدی برای صیانت از محیط‌زیست دریایی در کنار تأمین آب شرب است.

    پایان گزارش/

    نوشته های مشابه

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *